Doç.Dr.
Volkan Ş. Ediger’in on üç yıldır özenle yürüttüğü araştırma ve
incelemelere dayanan Osmanlı’da Neft ve Petrol, Osmanlı İmparatorluğu
dönemindeki petrol olgusunu bütün ayrıntılarıyla ele almaktadır.
Osmanlı Arşivleri’nden sağlanan yüzden fazla özgün belgenin
değerlendirildiği çalışmada, konuyla ilgili önceden yazılmış eserlerin
neredeyse tamamına yer verilmiştir. Bu kapsamda çalışma, yalnızca bir
petrol tarihi değil, aynı zamanda enerji kaynaklarının ekonomik ve
politik dinamiklerinin de ele alındığı bir enerji tarihi
niteliğindedir.
Osmanlı, neft ve petrol sözcüklerini sık sık
birlikte kullandığından, bu uygulamayı, yani neft gibi Doğu kökenli
bir sözcükle petrol gibi Batı kökenli bir sözcüğün birlikte
kullanılması uygulamasını kitabın adına da yansıtan yazar, böylece,
Osmanlı’nın bu iki medeniyet arasında kaldığını ama her ikisinden de
belirli ölçülerde yararlanmaya çalıştığını vurgulamak istemiştir.
Diğer birçok alanda olduğu gibi, enerji konularındaki tüketim
trendlerini de başarıyla yakalayan Osmanlı İmparatorluğu’nun, üretim
teknolojiklerinde çağına ayak uydurmaması yüzünden yaşadığı sıkıntılar
onun yok olmasına kadar uzanan nedenler zincirinin önemli bir
halkasını oluşturmaktadır.
Eski Osmanlı topraklarında günümüzde uygulanmaya
çalışılan uluslararası enerji politikaların genleri binlerce yıl
geriye gitmektedir. Bu genetik şifreyi çözmeden bölgenin ve ülkemizin
bugününün kavranmaya çalışılması, yanlış değerlendirmeler yapılmasına
yol açabilecektir. Osmanlı’da Neft Petrol bu açıdan da önemli bir
kaynak eser işlevini görecektir.